مدیریت فناوری و نوآوری ( قسمت دوم )
• ارزیابی روندهای فناورانه محیطی: درست همانند تمامی انواع برنامهریزیها، تصمیمات مرتبط با فناوری نیز باید بین توانمندیهای درونی سازمان (نقاط ضعف و قوت) و فرصتها و تهدیدهای خارجی توازن برقرار کند.
1. ترازیابی: در طی این فرآیند، تجربیات, دانش, و فناوریهای سازمان با دیگر شرکتها مقایسه میشود. لازم به ذکر است که در صنایع مختلف, ترازیابی فناوریهای یك سازمان با دیگر رقیبان، متفاوت است.
2. رصد جهانی: این فرآیند بر هرآنچه در حوزه امور سازمان, ممكن و قابل انجام است و آنچه که در حال توسعه است، متمرکز میگردد. در این فعالیت كوشش میشود تا از طریق رصد و پایش جهان, فناوریهای نوین و نوظهور در یك صنعت, كشف و شناسایی گردد.
نحوه تصمیمگیری درمورد نوآوریهای فناوری
بایستی تصمیمگیری درباره نوآوریهای فناورانه, بین بسیاری از عوامل مرتبط، توازن برقرار کند. موثرترین رویکرد به فناوری, نهتنها به توانایی فناوری در حمایت و برآوردن نیازهای استراتژیک سازمان وابسته است, بلکه به توانمندیها و قابلیتهای سازمان در بهکارگیری موفقیتآمیز فناوری نیز بستگی دارد.
• میزان پذیرش بازار (موردانتظار): نخستین مسالهای که باید در تدوین یک استراتژی در باب نوآوریهای فناورانه به آن پرداخت، پتانسیل بازار است.
1. هنگام برآورد میزان تقاضای بازار، مجریان باید دو چیز را مشخص نمایند: اول اینكه, باید در کوتاهمدت، کاربردی که نشانگر ارزش و اهمیت فناوری نوین باشد، ارایه شود. دیگر اینكه, باید مجموعهای از کاربردها در طولانیمدت وجود داشته باشد که نشان دهند فناوری نوین وسیلهای قطعی برای رفع آن دسته از نیازهای بازار است.
• امکانسنجی فناورانه: ممکن است برخی از موانع فنی, باعث سد راه یا ایجاد وقفه در پیشرفت گردند.
• توجیه اقتصادی: این مورد نیز ارتباط بسیار نزدیکی با امکانسنجی فناورانه دارد. مجریان باید این مساله را نیز در نظر بگیرند که آیا پروژه, دربردارنده محرك مالی (بازده محتملِ) خوبی هست یا خیر.
• توسعه شایستگیهای آینده: سازمانها موظفند استراتژیهای خود را بر اساس شایستگیهای محوریشان تدوین نمایند. این مساله درباره استراتژیهای فناورانه و نوآورانه نیز صادق است.
• تناسب سازمانی: آخرین مواردی که باید هنگام تصمیمگیری در رابطه با نوآوریهای فناورانه, به آنها پرداخت، عبارتند از: فرهنگ سازمان، علایق مدیران و انتظارات ذینفعان و سهامداران. معمولاً سازمانهای سردمدار فناوری, استراتژیهای فناوری مبنی بر ”رقابتِ تهاجمی“ و ”اولینبودن“ را برمیگزینند. در بسیاری موارد نیز، مجریانی كه دغدغه هزینهها را دارند بیشتر ترجیح میدهند وارد كار نشوند تا اینكه در شرایط شكست قرار گیرند.
نحوه دستیابی به فناوریهای نوین
در بسیاری از صنایع، عمدهترین منابع فناوری نوین، سازمانهایی هستند كه از فناوری موردنظر استفاده میكنند. اساساً چگونگی اکتساب فناوری نوین، تصمیمگیری بین خرید یا ساخت فناوری است.
• توسعه داخلی: توسعه فناوری نوین در یک شرکت, امكان ایجاد و حفظ امتیاز انحصاریت فناوری را برای شرکت مقدور میسازد.
• خرید: تقریباً اغلب فناوریها را میتوان در محصولات و فرآیندهایی که به سادگی و آزادانه قابلخرید میباشند, یافت.
• قرارداد توسعه: در صورتی که فناوری موردنظر موجود نباشد ویا شرکت منابع یا زمان کافی جهت توسعه آن را دراختیار نداشته باشد، میتواند با انعقاد قراردادی (به کمک منابع خارجی) به توسعه فناوری موردنظر بپردازد.
• دریافت امتیاز: فناوریهایی را که نمیتوان بهسادگی در غالب یك محصول (یا جزیی از یك محصول) خریداری نمود, میتوان با پرداخت هزینهای, تحت امتیاز (لیسانس شرکت سازنده) بدست آورد.
• دادوستد فناوری: یکی دیگر از روشهای دستیابی به فناوری نوین دادوستد یا تبادل فناوری میباشد.
• همكاریهای تحقیقاتی و سرمایهگذاری مخاطرهپذیر مشترك: همكاریهای در راستای توسعه فناوریهای نوین تشکیل میگردند.
• دستیابی به مالک فناوری: در صورتی که شرکتی فاقد فناوری موردنظر باشد و در عین حال مایل به کسب مالکیت آن فناوری باشد، می تواند شرکت صاحب فناوری را خریداری نماید.